99 ટકા તમને પણ અહીં ખબર હોય ચરણામૃત અને પંચામૃત માં શુ અંતર હોઈ છે,જાણી લો એક જ ક્લિક માં…

ચરણામૃત,જ્યારે પણ મંદિરમાં અથવા ઘરે / મંદિરમાં કોઈ પૂજા થાય છે ત્યારે ચરણામૃત અથવા પંચામૃત આપવામાં આવે છે. પરંતુ આપણામાંના ઘણાને તેની કીર્તિ અને તેની પ્રક્રિયા ખબર નહીં હોય. ચરણામૃતનો અર્થ ભગવાનના પગનો અમૃત છે અને પંચામૃતનો અર્થ પાંચ અમૃત છે, એટલે કે પાંચ પવિત્ર ચીજોથી બનેલો છે. બંને પીવાથી વ્યક્તિની અંદર સકારાત્મક ભાવનાઓ ઉત્પન્ન થાય છે, તે સ્વાસ્થ્યની બાબત પણ છે.ચરણામૃત,તે શાસ્ત્રોમાં કહેવામાં આવ્યું છે.अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिविनाशनम्।विष्णो पादोदकं पीत्वा पुनर्जन्म न विद्यते।।

Advertisement

અર્થ,ભગવાન વિષ્ણુના ચરણોનું શુદ્ધ જળ એ તમામ પ્રકારના પાપોનો નાશ કરનાર છે. તે દવા જેવું જ છે. જે ચરણામૃત લે છે તેનો પુનર્જન્મ નથી.કેવી રીતે ચરણામૃત બનાવવુ,તાંબાના વાસણમાં ચરણામૃત સ્વરૂપમાં પાણી મૂકીને, તેમાં તાંબાના ઓષધીય ગુણધર્મો ઉમેરવામાં આવે છે. ચરનામૃતમાં તુલસીનું પાન, તલ અને અન્ય ઓષધીય તત્વો જોવા મળે છે. તુલસીના મિશ્રિત પાણી હંમેશાં તાંબાના કમળમાં મંદિર અથવા ઘરમાં રાખવામાં આવે છે.

પગલાં લેવાનાં નિયમો,ચરણામૃત લીધા પછી ઘણા લોકો માથા પર હાથ ફેરવે છે, પરંતુ એક શાસ્ત્રીય માન્યતા છે કે આ ન કરવું જોઈએ. આ નકારાત્મક અસરોમાં વધારો કરે છે. ચરણામૃત હંમેશાં જમણા હાથથી લેવું જોઈએ અને મનને શાંત રાખવા માટે ભક્તિ સાથે ગ્રહણ કરવું જોઈએ. આનાથી ચરણામૃત વધુ ફાયદાકારક બને છે.ચરણામૃતના ફાયદા,આયુર્વેદની દ્રષ્ટિએ, ચરણામૃત સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ સારૂ માનવામાં આવે છે. આયુર્વેદ અનુસાર, તાંબુ ઘણા રોગોનો નાશ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. તે ક્ષમતા વધારવામાં પણ ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે. તુલસીના રસથી અનેક રોગો મટે છે અને તેનું પાણી મગજને શાંતિ અને શુખ પ્રદાન કરે છે. સ્વાસ્થ્ય લાભની સાથે, ચરણામૃત બુદ્ધ યાદશક્તિમાં વધારો કરવા માટે પણ અસરકારક છે.

જાણો શું થાય છે પંચામૃત,’પાંચ અમૃત’. દૂધ, દહીં, ઘી, મધ, ખાંડ મિક્ષ કરીને પંચામૃત બનાવવામાં આવે છે. આનાથી જ ભગવાનનો અભિષેક થાય છે. પાંચેય પ્રકારના મિશ્રણથી બનેલો પંચામૃત અનેક રોગોમાં ફાયદાકારક – લાભકારક છે અને માનસિક શાંતિ પ્રદાન કરે છે.તેમાં આધ્યાત્મિક પાસું પણ છે. એટલે કે, પંચામૃત એ આત્મ-બઢતીનું 5 પ્રતીક છે. જેમ.

દૂધ: દૂધ એ પંચામૃતનો પહેલો ભાગ છે. તે શુભ પ્રતીક છે, એટલે કે, આપણું જીવન દૂધ જેવું શુદ્ધ હોવું જોઈએ.દહીં: દહીંની ગુણવત્તા એ છે કે તે અન્યને પોતાને જેવું બનાવે છે. દહીં ચઢાવવાનો અર્થ એ છે કે પહેલા આપણે શુદ્ધ બનવું જોઈએ અને સદ્ગુણો અપનાવવા જોઈએ અને બીજાને પણ આપણા જેવા બનાવવું જોઈએ.ઘી: ઘી બાલસામિક અને સ્નેહનું પ્રતીક છે. અમારું દરેક સાથે પ્રેમાળ સંબંધ છે, આ ભાવના છે.મધ: મધ મધુર તેમજ શક્તિશાળી પણ છે. નબળો વ્યક્તિ જીવનમાં કંઇ કરી શકતો નથી, શરીર અને મનનો શક્તિશાળી વ્યક્તિ જ સફળતા પ્રાપ્ત કરી શકે છે.સુગર: ખાંડની મધુરતા એ છે, ખાંડને મધુર કરવાથી જીવનમાં મીઠાશ ઓગળી જાય છે. દરેક વ્યક્તિને મીઠી બોલી પસંદ છે અને આ મીઠું વર્તન કરે છે.

આપણા જીવનમાં સફળતા ઉપરોક્ત ગુણોથી આપણા પગલાંને ચુંબન કરે છે.પંચામૃતના ફાયદા,પંચામૃતનું સેવન કરવાથી શરીર મજબૂત અને સ્વસ્થ બને છે. પંચામૃતમાં આપણે ભગવાનને જે રીતે સ્નાન કરીએ છીએ, આ સ્નાન જાતે કરવાથી શરીરની તેજ વધે છે. જેવું થાય છે તે જ પ્રમાણમાં પંચામૃતનું સેવન કરવું જોઈએ વધુ નહીં.

પૂજા કોઈપણ દેવી-દેવતાની કરવાની હોય તેને ખાસ વિધિ-વિધાનથી જ કરવામાં આવે છે. એટલું જ નહીં પૂજા કરી હોય તે દિવસે તેમને ચડતા ભોગ અને અન્ય વસ્તુઓ પર પણ વિશેષ ધ્યાન આપવામાં આવે છે. દરેક ભગવાનની પૂજા અલગ અલગ રીતે કરવામાં આવે છે પરંતુ માત્ર એક વિધિ દરેક પૂજાનો અભિન્ન અંગ હોય છે. આ વિધિ છે પંચામૃત સ્નાનની, પંચામૃતનો ઉપયોગ દરેક પૂજામાં કરવામાં આવે જ છે. દરેક દેવી-દેવતાઓને પંચામૃત પ્રિય હોય છે.

કેવી રીતે બને છે પંચામૃત,પંચામૃતમાં પાંચ વસ્તુઓનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પાંચ વસ્તુઓમાં દૂધ, દહીં, ઘી, મધ અને ખાંડનો સમાવેશ થાય છે. પંડિતોના મતાનુસાર પંચામૃત વિના કોઈપણ ભગવાનની પૂજા પૂર્ણ થતી નથી. પંચામૃતથી દેવી-દેવતાઓ પ્રસન્ન થાય છે અને તેમની કૃપાદ્રષ્ટિ સદા જાતક પર બની રહે છે. પંચામૃત બનાવવામાં ઉપયોગમાં લેવાતી પાંચ વસ્તુઓનું પણ ખાસ મહત્વ છે.

દૂધ,પંચામૃતમાં દૂધ ઉમેરવાથી સંસ્કારી સંતાન પ્રાપ્ત થાય છે. તદ ઉપરાંત તેનાથઈ પદ-પ્રતિષ્ઠા પણ પ્રાપ્ત થાય છે અને સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ પણ દૂર થાય છે.દહીં,પંચામૃતમાં દહીં ઉમેરવાથી વાણીમાં મધુરતા, સુંદરતા પ્રાપ્ત થાય છે અને ઘરમાં સુખ-શાંતિ રહે છે. દહીં વિના પંચામૃત અધુરું રહે છે.ઘી,પંચામૃતમાં ઘી ઉમેરવાથી ધન-સંપત્તિ વધે છે. વેપારમાં સફળતા મળે છે અને લક્ષ્મી કૃપા ભક્તો પર ટકી રહે છે.મધ,કરજમાંથી મુક્તિ માટે પંચામૃતમાં મધ ઉમેરવામાં આવે છે. સાથે જ ગરીબી અને બેરોજગારી દૂર થાય છે.ખાંડ,પંચામૃતમાં ખાંડ ઉમેરવાથી બુદ્ધિ તેજ થાય છે અને માન-સન્માનમાં વૃદ્ધિ થાય છે

મંદિરમાં કે પછી ઘર/મંદિર પર જ્યારે પણ કોઈ પૂજન થાય છે. તો ચરણામૃત કે પંચામૃત આપવામાં આવે છે. પણ આપણામાંથી એવા ઘણા લોકો આની મહિમા અને તેને બનવાની પ્રક્રિયાને નથી જાણતા હોય. ચરણામૃતનો અર્થ છે ઈશ્વરના ચરણોનુ અમૃત અને પંચામૃતનો મતલબ પાંચ પવિત્ર વસ્તુઓથી બનેલ. બંનેને પીવાથી વ્યક્તિની અંદર જ્યા એકબાજુ સકારાત્મક ભાવોની ઉત્પત્તિ થાય છે તો બીજી બાજુ આરોગ્ય સાથે જોડાયેલ મામલો પણ છે.अकालमृत्युहरणं सर्वव्याधिविनाशनम्।विष्णो पादोदकं पीत्वा पुनर्जन्म न विद्यते।।ભગવાન વિષ્ણુના ચરણોનુ અમૃતરૂપી જળ બધા પ્રકારના પાપોનો નાશ કરનારુ છે. આ ઔષધિ સમાન છે. જે ચરણામૃતનુ સેવન કરે છે તેનો પુર્નજન્મ થતો નથી.

કેવી રીતે બને છે ચરણામૃત ,તાંબાના વાસણમાં ચરણામૃત રૂપી જળ રાખવાથી તેમા તાંબાના ઔષધીય ગુણ આવી જાય છે. ચરણામૃતમાં તુલસી પાન, તલ અને બીજા ઔષધીય તત્વ મળી જાય છે. મંદિર કે ઘરમાં હંમેશા તાંબાના લોટામાં તુલસી ભેળવેલુ જળ જ મુકવામાં આવે છે.ચરણામૃત લેવાનો નિયમ ,ચરણામૃત ગ્રહણ કર્યા પછી ઘણા લોકો માથા પર હાથ ફેરવે છે. પણ શાસ્ત્રીય મત છે કે આવુ ન કરવુ જોઈએ. પણ શાસ્ત્રીય મત છે કે આવુ ન કરવુ જોઈએ. તેનાથી નકારાત્મક પ્રભાવ વધે છે. ચરણામૃત હંમેશા જમણા હાથથી લેવુ જોઈએ અને શ્રદ્ધભક્તિપૂર્વક મનને શાંત મુકીને ગ્રહણ કરવુ જોઈએ. તેનાથી ચરણામૃત વધુ લાભપ્રદ થાય છે.

ચરણામૃતના લાભ ,આયુર્વેદની દ્રષ્ટિથી ચરણામૃત સ્વાસ્થ્ય માટે ખૂબ જ સારુ માનવામાં આવે છે. આયુર્વેદ મુજબ તાંબામાં અનેક રોગોને નષ્ટ કરવાની ક્ષમતા હોય છે. આ પૌરૂષ શક્તિ વધારવામાં પણ ગુણકારી માનવામાં આવે છે. તુલસીના રસથી અનેક રોગ દૂર થઈ જાય છે અને તેનુ જળ મસ્તિષ્કને શાંતિ અને નિશ્ચિતતા પ્રદાન કરે છે. સ્વાસ્થ્ય લાભ સાથે સાથે ચરણામૃત બુદ્ધિ, સ્મરણ શક્તિને વધારવામાં પણ કારગર હોય છે.

પંચામૃત ,’પાંચ અમૃત’ દૂધ, દહી, ઘી, મધ, ખાંડને મિક્સ કરીને પંચામૃત બનાવવામાં આવે છે. આનાથી જ ભગવાનનો અભિષેક કરવામાં આવે છે. પાંચ પ્રકારના મિશ્રણથી બનનારા પંચામૃત અનેક રોગોમાં લાભ-દાયક અને મનને શાંતિ આપનારો હોય છે. આનુ એક આધ્યાત્મિક પહેલુ પણ છે. આ એ છે કે પંચામૃત આત્મોન્નતિના 5 પ્રતીક છે જેવા..

દૂધ – દૂધ પંચામૃતનો પ્રથમ ભાગ છે. આ શુભ્રતાનુ પ્રતીક છે. અર્થાત આપણુ જીવન દૂધની જેમ જ નિષ્કલંક હોવુ જોઈએ. દહી – દહીનો ગુણ છે કે આ બીજાને પોતાના જેવો બનાવે છે. દહી ચઢાવવાનો અર્થ એ છે કે પહેલા આપણે નિષ્કલંકક હોય સદ્દગુણ અપનાવો અને બીજાને પણ પોતાના જેવા બનાવો. ઘી – ઘી સ્નિગ્ધતા અને સ્નેહનુ પ્રતીક છે. બધા સાથે આપણો સ્નેહયુક્ત સંબંધ હોય આ જ ભાવના છે. મધ – મધ ગળ્યુ હોવાની સાથે જ શક્તિશાળી પણ હોય છે. નિર્બલવ્યક્તિ જીવનમાં કશુ કરી શકતો નથી. તન અને મનથી શક્તિશાળી વ્યક્તિ જ સફળતા મેળવી શકે છે.

ખાંડ – ખાંડનો ગુણ છે મીઠાસ, ખાંડ ચઢાવવનો અર્થ છે જીવનમાં મીઠાશ રેડાય. મીઠુ બોલવુ બધાને ગમે છે અને તેનાથી મધુર વ્યવ્હાર બને છે. ઉપરોક્ત ગુણોથી આપણા જીવનમાં સફળતા આપણા પગમાં આળોટે છે. પંચામૃતના લાભ ,પંચામૃતનુ સેવન કરવાથી શરીર પુષ્ટ અને રોગમુક્ત રહે છે. પંચામૃતથી જે રીતે આપણે ભગવાનને સ્નાન કરાવીએ છીએ એ જ રીતે ખુદ સ્નાન કરવાથી શરીરની ક્રાંતિ વધે છે. પંચામૃત એ માત્રામાં સેવન કરવુ જોઈએ, જે માત્રામાં કરવામાં આવે છે. તેનાથી વધુ નહી.

Advertisement