આ જગ્યાએ માસિકધર્મ દરમિયાન છોકરીઓને પ્રાણીઓ સાથે કરવું પડે છે આવું ગંદુ કામ, જાણીને તમે પણ ચોંકી જશો…

એવો દેશ જ્યાં માસિક ધર્મ દરમિયાન એટલે કે અંગ્રેજીમાં પીરિયડ્સ દરમિયાન ઘરમાં રહેવાની મંજૂરી નથી. તેઓને ઘરની બહાર બનાવેલી ગંદી ઝૂંપડીમાં રહેવા માટે છોડી દેવામાં આવે છે. તેમને માસિક ધર્મ દરમિયાન આ ઝૂંપડાઓમાં રહેવાની ફરજ પડે છે. આ દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે ઘણા વર્ષોથી આ પ્રથા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, પરંતુ તેમ છતાં લોકો આ પ્રથાનું પાલન કરી રહ્યા છે. આ પ્રથા આ દેશમાં વર્ષોથી ચાલી આવે છે.

Advertisement

આ પ્રથા બીજે ક્યાંય નથી ભારતનો પાડોશી દેશ નેપાળ છે. અહીં એવું માનવામાં આવે છે કે છોકરીઓ અને મહિલાઓ માસિક ધર્મ અથવા પીરિયડ્સ દરમિયાન ગંદા હોય છે. તેથી જ તેઓને ઘરમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવે છે.

જ્યારે પીરિયડ્સ પૂરા થાય છે, ત્યારે તેમને ઘરે પાછા બોલાવવામાં આવે છે. આ પ્રથાને ચૌપદી કહે છે.ચૌપદી પ્રથા દરમિયાન, છોકરીઓ અને સ્ત્રીઓને પીરિયડ્સ દરમિયાન ઘરના કામ કરવાની પણ મનાઈ છે.

પૂજા-પાઠથી માંડીને મંદિરમાં જવાનું અને બીજા અનેક કામો પર પણ પ્રતિબંધ છે. આ સિવાય પીરિયડ્સ દરમિયાન ન તો કોઈની સાથે વાત કરવાની અને ન તો કોઈને સ્પર્શ કરવાની છૂટ છે.

આ સિવાય તેઓ ઘરની બહાર ગંદા ઝૂંપડામાં રહેવા મજબૂર છે.નેપાળની સર્વોચ્ચ અદાલતે 2018માં જ ચૌપદીની પ્રથાને ગુનેગાર માનીને તેના પર પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો, પરંતુ તે પછી પણ નેપાળમાં આ પ્રથાને ધ્યાનમાં લેવામાં આવી રહી છે. આ પ્રથાને કારણે અનેક છોકરીઓના વિવિધ કારણોસર મૃત્યુ પણ થયા છે.

હવે આના પર નેપાળમાં ઘણી એનજીઓ મહિલાઓને તેના વિશે જાગૃત કરવા માટે કામ કરી રહી છે. નેપાળના સેન્ટર ફોર રિસર્ચ ઓન એન્વાયર્નમેન્ટલ હેલ્થ એન્ડ પોપ્યુલેશન એક્ટિવિટીઝ (CREHPA) એ પશ્ચિમ નેપાળમાં 400 કિશોરીઓનો સર્વે કર્યો, જેમાંથી 77% છોકરીઓ આ ‘છૌપદી’ પ્રેક્ટિસમાંથી પસાર થાય છે.

આવી પ્રથા આજે પણ ભારતમાં ચાલી રહી છે. પીરિયડ્સ અને માસિક ધર્મ દરમિયાન મહિલાઓને અપવિત્ર અને અસ્પૃશ્ય માનવામાં આવે છે. આજે પણ યુવતીઓ અને મહિલાઓ સાથે આવી ઘટનાઓ બની રહી છે.

આ પ્રથા પીરિયડ્સ સિવાય બાળકના જન્મ પછી મહિલાઓને લાગુ પડે છે. આ મહિલાઓ માટે છૌપદી નરકની સજાથી ઓછી નથી અને આ દરમિયાન તેમની હાલત અસ્પૃશ્ય જેવી છે. તેમને ન તો ઘરમાં પ્રવેશવા દેવામાં આવે છે અને ન તો તેમને ખાવા-પીવાની વસ્તુઓને સ્પર્શ કરવાની છૂટ છે.

તે પશુ આહારને પણ સ્પર્શ કરી શકતી નથી.તે જે ઝૂંપડીમાં રહે છે તે તમામ પ્રકારના જોખમમાં છે. જાનવરોનો ડર છોડો, તેમને પણ બળાત્કારના ભયનો સામનો કરવો પડે છે.આ પ્રથાને કારણે ઘણી મહિલાઓએ જીવ પણ ગુમાવ્યો છે.

તાજેતરમાં જ ઝૂંપડામાં સાપ કરડવાથી એક બાળકીનું મોત થયું હોવાના અહેવાલ મળ્યા હતા. FP એજન્સીના રિપોર્ટ અનુસાર, વર્ષ 2016માં આવી બે ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી, જેમાં ગરમી માટે સળગતી આગને કારણે ઝૂંપડું બળીને ખાખ થઈ ગયું હતું અને મહિલાના મૃત્યુનું કારણ બહાર આવ્યું ન હતું. પરંતુ આ ઝૂંપડાઓમાં બળાત્કારની ઘટનાઓ બનતી રહે છે.

સામાજિક કાર્યકર્તા પેમા લ્હાકીએ એફપીને જણાવ્યું કે ‘કાયદો કોઈના પર લાદી શકાય નહીં. એ વાત સાચી છે કે નેપાળનો પિતૃપ્રધાન સમાજ મહિલાઓ પર આ રિવાજ લાદે છે, પરંતુ મહિલાઓ પોતે આ પ્રથા છોડતી નથી. તેણી પોતે આ પ્રથામાં માને છે કારણ કે તે તેની માન્યતા પ્રણાલીમાં જડેલી છે.

એક્શન વર્ક નેપાળના ચીફ રાધા પૌડેલના જણાવ્યા અનુસાર, પશ્ચિમ નેપાળમાં 95 ટકા છોકરીઓ અને મહિલાઓ આ પ્રથાને અનુસરે છે.આટલું જ નહીં, જે પરિવારો પાસે ગૌશાળા નથી, તેઓ અન્યના ઘેરામાં રૂમ ભાડે રાખે છે. લગભગ 77 ટકા છોકરીઓ અને મહિલાઓને પણ તેમના સમયગાળા દરમિયાન અપમાન અને હિંસા સહન કરવી પડે છે.

Advertisement