ઓછી સ્પીડે પંખો ચલાવવાથી શુ લાઈટ બિલ ઓછું આવે છે?, જાણો શુ છે હકીકત.

જ્યારે પણ વીજળીનું બિલ આવે છે ત્યારે એક વખત બિલના પૈસા જોઈને ટેન્શન રહે છે પરંતુ વીજળી એક એવી જરૂરિયાત છે કે તેને નિયંત્રિત કરવી હોય તો પણ તે થોડી મુશ્કેલ બની જાય છે તમે થોડો આરામ કરવા જાઓ ત્યારે પણ પંખા વગર સૂઈ શકતા નથી આવી સ્થિતિમાં પંખાથી જ વીજળી બચાવવાનું શરૂ કેમ ન કરવું કેટલાક લોકો માને છે કે પંખાની ગતિ આપણા બિલને અસર કરે છે તો આજે આપણે આ પ્રશ્નનો જવાબ શોધવાનો પ્રયાસ કરીએ છીએ.

Advertisement

વીજળી બચાવવા માટે વિવિધ યુક્તિઓ અપનાવવામાં આવે છે પરંતુ આજે અમે એક રસપ્રદ તથ્ય વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ આપણા બધાના ઘરમાં પંખા છે આપણે આપણી જરૂરિયાત મુજબ તેની ઝડપ વધારીએ છીએ અથવા ધીમી કરીએ છીએ પરંતુ શું પંખાની ઝડપ વધારવાથી કે ધીમી કરવાથી તેના પાવર વપરાશ પર કોઈ અસર થાય છે આજે આપણે આ પ્રશ્નનો જવાબ શોધવાનો પ્રયત્ન કરીશું.

ઘરોમાં છત સાથે ટેબલ અને પેડેસ્ટલ પંખા હોય છે સીલિંગ ફેન સ્પીડ રેગ્યુલેટર દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે જ્યારે ટેબલ અને પેડેસ્ટલ ફેન્સમાં ઇનબિલ્ટ સ્પીડ કંટ્રોલર હોય છે અહીં પ્રશ્ન એ છે કે જો તમે સ્પીડ ઘટાડશો તો શું આ પંખો ઓછી પાવર વાપરે છે કે જો તમે સ્પીડ વધારશો તો વધુ પાવર વાપરે છે.

ઇલેક્ટ્રિકલ રેગ્યુલેટર આ પ્રશ્નનો જવાબ જાણતા પહેલા આ હકીકતોને સમજો વાસ્તવમાં થોડા વર્ષો પહેલા સુધી આપણા ઘરોમાં ઇલેક્ટ્રિકલ રેગ્યુલેટરનો ઉપયોગ થતો હતો પરંતુ હવે દરેક જગ્યાએ ઇલેક્ટ્રિકલ રેગ્યુલેટરનો ઉપયોગ થાય છે અગાઉ ઉપયોગમાં લેવાતા ઇલેક્ટ્રિક રેગ્યુલેટર સસ્તા હતા આવા નિયમનકારોએ રેઝિસ્ટર તરીકે કામ કર્યું આ રેગ્યુલેટર પંખાને પૂરા પાડવામાં આવતા વોલ્ટેજને ઘટાડવા અને તેની ઝડપ ઘટાડવા માટે વપરાય છે આ રીતે પંખામાં પાવરનો વપરાશ ઓછો હતો પરંતુ તેટલી જ શક્તિ રેગ્યુલેટરમાં ગઈ જે રેઝિસ્ટર તરીકે કામ કરે છે આ રીતે જૂના રેગ્યુલેટર સાથે પંખાની ઝડપ ઘટાડવાથી પાવર સેવિંગ પર કોઈ ખાસ અસર થઈ નથી.

હાલમાં BLD ટેક્નોલોજી પર આધારિત પંખાઓ પ્રચલિત છે આ ટેક્નોલોજીમાં ચુંબકીય અસર એવી રીતે તૈયાર કરવામાં આવી છે કે જેથી ચુંબકીય નુકશાન અને ગરમીનું નુકશાન ઓછું થાય જો કે તેને 100% સચોટ કહી શકાય તેમ નથી પરંતુ તે ખૂબ જ સારા છે ચાહકોની સરખામણીમાં તેમની વોટેજ રેન્જ લગભગ 25 વોટથી 35 વોટ સુધીની હોય છે જો કે બ્રાન્ડ અને ફેશન અનુસાર તેમની કિંમત લગભગ 1700/- થી છે.

બીજી બાજુ ચાલો આ દિવસોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ઇલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટર વિશે વાત કરીએ ઇલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટરનું પરિણામ ખૂબ સારું છે જો તમે તમારા ઘરોમાં ઈલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટરનો ઉપયોગ કરો છો તો તમારા વીજળી બિલ પર ચોક્કસપણે અસર થશે આ ઈલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટર દ્વારા તમે તમારા ચાહકની ટોપ સ્પીડ અને તેની ઓછી સ્પીડ વચ્ચે 30 થી 40 ટકા સુધી પાવર બચાવી શકો છો એટલે કે ઈલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટરવાળા પંખા ઝડપ વધારવા અથવા વધારવાના હિસાબે વીજળી વાપરે છે.

જૂના વિદ્યુત રેગ્યુલેટરમાં વીજળીનો વેડફાટ થતો હતો વાસ્તવમાં જે ઘરોમાં હજુ પણ જૂના વિદ્યુત રેગ્યુલેટરનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તેને તાત્કાલિક ઈલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટરથી બદલવા જોઈએ વાસ્તવમાં જૂના વિદ્યુત રેગ્યુલેટરમાં વપરાતા રેઝિસ્ટરનો ઉપયોગ વીજળીનો બગાડ કરવા માટે થતો હતો આ રેઝિસ્ટરનો ઉપયોગ પંખાને વોલ્ટેજનો પુરવઠો ઘટાડવા અને તેની ઝડપ વધારવા માટે થતો હતો પરંતુ તેમના સ્ત્રોતમાંથી લેવામાં આવતી પાવરની માત્રામાં કોઈ ફેરફાર થયો ન હતો આમાં રેઝિસ્ટરની ગતિ વધારવી કે ઘટાડવી એટલે કે પંખાનો વીજ વપરાશ સાથે કોઈ સીધો સંબંધ નથી.

ઉર્જા વપરાશ પેટર્ન ચાહકની ઝડપ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે નવા ઇલેક્ટ્રોનિક રેગ્યુલેટરમાં ઊર્જા વપરાશ પેટર્ન ચાહકની ઝડપ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે આ સાથે તમે જેટલી ઝડપથી પંખો ચલાવશો તેટલી વધુ પાવર વપરાશ કરશે તેવી જ રીતે જો તમે પંખાને ઓછી ઝડપે ચલાવો છો તો તે ઓછી શક્તિનો વપરાશ કરશે.

સરેરાશ એક પંખો આટલી વીજળી વાપરે છે તમારા માટે એ જાણવું અગત્યનું છે કે એક પંખો એક દિવસમાં કેટલી વીજળી વાપરે છે આ દિવસોમાં બજારમાં 60 વોટના પંખા ચાલી રહ્યા છે જો 60 વોટનો પંખો દિવસમાં 18 કલાક ચાલે તો તે 1080 વોટ પાવર વાપરે છે આ રીતે તે એક દિવસમાં એક યુનિટ કરતાં થોડી વધુ વીજળી વાપરે છે સારું તે એક પંખા વિશે વાત કરી રહ્યું છે.

પરંતુ મધ્યમ વર્ગના ભારતીય પરિવારમાં સરેરાશ 4 પંખા હોય છે જો તમે આ ચાર પંખાને સૌથી ઝડપી મોડમાં ચલાવો છો તો તમે દિવસમાં લગભગ 5 યુનિટ વીજળીનો વપરાશ કરશો આમાં સ્પીડને નિયંત્રિત કરીને તમે દરરોજ એકથી દોઢ યુનિટ વીજળી બચાવી શકો છો.

Advertisement