શું મુઘલોના આગમન પહેલા રાજસ્થાનમાં ઘૂંઘટની પરંપરા હતી?…

તમારે બુરખા પ્રણાલી વિશે જાણવું જ જોઈએ રાજસ્થાનમાં વર્તમાન સમયમાં પણ બુરખા પ્રથા મોટા પાયે જોવા મળે છે આ ઉપરાંત તમે હરિયાણામાં પડદા પ્રણાલીની ઝલક પણ જોઈ શકો છો પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે બુરખા પ્રથા શા માટે શરૂ કરવામાં આવી આ સિવાય રાજસ્થાનમાં બુરખા પ્રથા ક્યારથી છે શું મુઘલોના સમય પહેલા પણ રાજસ્થાનમાં પડદાની વ્યવસ્થા હતી જો તમારા મનમાં પણ આવા જ પ્રશ્નો છે અને તમે તેના જવાબ જાણવા માગો છો તો આ પોસ્ટમાં તમને તમારા બધા પ્રશ્નોના જવાબો મળી જશે.

Advertisement

મહિલાઓ ફક્ત માથા પર ઓઢની અથવા પલ્લુ લગાવીને જ જીવતા હતા. આવી સ્થિતિમાં, જ્યારે તેઓ બધા મંદિર ગયા, ત્યારે માથું ઢંકાયેલું રાખે છે.સ્ત્રીઓ સદીઓથી આપણી ભારતીય સંસ્કૃતિની એક વિશેષ પરંપરાનું પાલન કરી રહી છે, માથું ઢાંકવાની પરંપરા એ છે કે ઘરની મહિલાઓ મોટાભાગે મોટાના સામે માથુ ઢાંકે છે, તો પછી કેટલાક ધાર્મિક સ્થળોએ માથું ઢાંકવું ફરજિયાત છે.

જો આપણે તેને આદરથી જોઈએ, તો કેટલાક લોકો તેનું મૂલ્યાંકન વૈજ્ઞાનિક પણ કરે છે.માથું ઢાંકવું એ આદરનું ચિહ્ન માનવામાં આવે છે.માન્યતા અનુસાર, એવું કહેવામાં આવે છે કે તમે જેની આદર કરો છો તેની સામે તમે હંમેશા તમારા માથાને ઢાંકી દો છો.આ કારણોસર, ઘણી સ્ત્રીઓ જ્યારે પણ તેમના સાસ અથવા સાસુર ને મળે છે ત્યારે પણ તેઓ તેમના માથાને ઢાંકી દે છે.

મહિલાઓએ આ રિવાજનું પાલન કરવું જોઈએ આ રિવાજ પ્રમાણે મહિલાઓને ચહેરો ઢાંકવાનું શીખવવામાં આવે છે તે બરાબર એ જ રીતે અને તે જ હેતુ માટે બનાવવામાં આવેલ એક રિવાજ છે કારણ કે મુસ્લિમ ધર્મની સ્ત્રીઓ પુરુષોની નજરથી પોતાને બચાવવા માટે ચોક્કસ જગ્યાએ બુરખાનો ઉપયોગ કરે છે આ પ્રથાની શરૂઆતની વાત કરીએ તો આ પ્રથા ઇસ્લામની ભેટ છે.

રાજસ્થાનમાં ઘૂંઘટની પ્રથા રાજસ્થાનમાં આ રિવાજને મોટા પાયે માનવામાં આવે છે રાજપૂતોમાં આ રિવાજ ખૂબ જ પ્રચલિત છે જો આપણે તેની શરૂઆત વિશે વાત કરીએ તો આ પ્રથા 12મી સદીની આસપાસ શરૂ થઈ હતી તે સમયે ભારત પર મુઘલોનું શાસન ન હતું પરંતુ આ પ્રથાએ મુઘલોના શાસનકાળ દરમિયાન જ તેના મૂળ મજબૂત કર્યા છે એટલા માટે આપણે કહી શકીએ કે રાજસ્થાનમાં મુઘલો પહેલા પણ બુરખા પ્રથાની શરૂઆત થઈ હતી પરંતુ તેના મૂળ મુઘલ કાળમાં જ મજબૂત થયા છે.

જો આપણે બુરખા પ્રણાલીના ઈતિહાસ વિશે વાત કરીએ તો બરખા પ્રથાનું વર્ણન પ્રાચીન ભારતમાં ક્યાંય જોવા મળતું નથી આપણને રામાયણ મહાભારતમાં પણ પડદા પ્રથાનું વર્ણન જોવા મળતું નથી આ સિવાય મનુએ મહિલાઓની જીવનશૈલીના આધારે ઘણા નિયમો પણ બનાવ્યા હતા પણ ત્યાં પણ આપણને આવું વર્ણન જોવા મળતું નથી ભારતમાં મુસ્લિમોના આક્રમણ પછી જ આ પ્રથા શરૂ થઈ છે.

સ્ત્રીઓ તેમના સન્માન અને આદર માટે માથું ઢાંકે છે જીવનશૈલી એવી રીતે બદલાતી રહે છે જ્યાં શહેરી રહેતી મહિલા ઓ જો પરંપરા ઓછી અપનાવે છે, તો તે જ ગ્રામીણ મહિલાઓ આજે પણ સમાજમાં આ પરંપરાને અનુસરે છે.માથું ઢાંકીને, સ્ત્રીઓ નકારાત્મક ઉર્જાથી પોતાને સુરક્ષિત કરી શકે છે.માથાને ઢાંકવાથી, નકારાત્મક ઉર્જા માથામાં પ્રવેશતી નથી.એવું કહેવામાં આવે છે કે માથાની મધ્યમાં એક ચક્ર છે જ્યારે તમે માથું ઢાંકીને પૂજા કરો છો ત્યારે આ ચક્ર સક્રિય થાય છે.

તે તમારું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે.ફક્ત આ કારણે મહિલાઓને માથું ઢાંકવાના ફાયદા પણ છે, જેનાથી તમે અજાણ છો. તે સુંદરતાને સુંદર પણ બનાવે છે.હિન્દુ ધર્મમાં મહિલાઓને પૂજા કરતા સમયે માથા પર ઓઢવાની સલાહ આપવામાં આવે છે. તે દરિમાયન ઘણી મહિલાઓને પોતાની આસપાસ માથા પર ઓઢીને પૂજા કરતા જોયા હશે.પરંતુ શું તમે જાણો છો કે આવું શા માટે કરવામાં આવે છે છેલ્લે આ પાછળની શું માન્યતા છે.

જો તમને આ વિશે જાણકારી નહીં તો આજે અમે તમને આ વિશે સવિસ્તાથી જણાવીશું. હિન્દુ ધર્મમાં એ માન્યતા છે કે તમે જેમનું સન્માન કરો છો તેમના સામે હંમેશા માથું ઢાકવું જોઇએ. આ વાતને મહિલા પર વધુ લાગું પાડવામાં આવે છે. દેવી-દેવતાના સન્માન સ્વરૂપ જ તેમની પૂજા-અર્ચના કરવામાં આવે છે. એટલા માટે કહેવામાં આવે છે કે મહિલાઓ ને પૂજા કરતા સમયે પોતાનું માથું ઢાકવું જોઇએ.

માથું ઢાંકવા વિશે એ વાત પણ કહેવામાં આવે છે કે જેથી ધ્યાન એકાગ્રત રહે છે. કહેવામાં આવે છે કે માથું ઢાકીને દેવી-દેવતાની પૂજા કરવાથી ધ્યાન આજુબાજુમાં નથી ભટકતું. જેથી ભક્ત ઘણી સરળતાથી ઇશ્વરની ભક્તિમાં તલ્લીન થઇ જાય છે. વેદોમાં કહેવામાં આવે છે કે માથાના મધ્યમાં એક કેન્દ્રીય ચક્ર આવેલું હોય છે. કહેવામાં આવે છે કે માથું ઢાંકીને ઇશ્વરની આરાધના કરવાથી આ ચક્ર પર તુંરત પ્રભાવ પડે છે જેથી ઘણાં લાભ થાય છે.

એવું પણ કહેવામાં આવે છે કે માથા પર ઓઢીને પૂજા-પાઠ કરવાથી વ્યક્તિના અંદર નકારાત્મક ઉર્જા પ્રવેશ નથી કરી શકતી. જેથી વ્યક્તિના મન-મસ્તિષ્કમાં સકારાત્મકતા બની રહે છે.આ સ્થિતિમાં વ્યક્તિ ઘણી સરળતાથી ઇશ્વરમાં પોતાનું ધ્યાન લગાવી શકે છે. પૂજા-પાઠ કરતા સમયે વાતાવરણ સકારાત્મક હોવું ખૂબ જરૂરી હોય છે.કહેવામાં આવે છે કે સકારાત્મક માહોલમાં ઇશ્વરની આરાધના કરવાથી શુભ ફળ ફટાફટ પ્રાપ્ત થાય છે.

સામાન્ય રીતે માથે ઓઢવાની પરંપરાનું પાલન સ્ત્રીઓ કરે છે પરંતુ પૂજા પાઠ કરતી વખતે પુરુષોએ પણ માથું ઢાંકીને રાખવું જોઇએ. આ પરંપરા પાછળ ધાર્મિક અને વૈજ્ઞાનિક બંને કારણો છે.સામાન્ય રીતે જ્યારે કોઇ ભારતીય સ્ત્રીની સામે ઉંમરમાં કોઇ મોટો માણસ આવે છે તો એ વ્યક્તિને સમ્માન આપવા માટે મહિલા પોતાના માથે ઓઢી લે છે. એવી જ રીતે ભગવાનની સામે માથે ઓઢવું પણ સમ્માનનું સૂચક છે.

માથું ઢાંકીને ભગવાનની સામે જવાથી ભગવાન પ્રત્યે આપણા આદર અને સમર્પણ પ્રકટ થાય છે. માથે ઓઢવાથી પૂજન સમયે એકાગ્રતા બની રહે છે. માન્યતા છે કે ખુલ્લા માથે આપણી અંદરનો ગુસ્સો વધારે વધે છે. માથાનો દુખાવો આંખોની નબળાઇ પણ થઇ શકે છે. એટલા માટે માથુ ઢાંકવાની પરંપરા જૂના સમયથી ચાલતી આવે છે. આજે પણ ઘણા બધા લોકો માથે પાઘડી પહેરે છે અને સ્ત્રીઓ સાડીના પલ્લુથી પોતાનું માથે ઓઢે છે.

Advertisement