હોડીમાં બેઠેલા વિદ્વાન પંડિતજી, જ્યારે તોફાન આવ્યું, હોડી ડૂબવા લાગી, બધું જ્ઞાન ગતું રહ્યું, પણ પછી..

એક સમયે એક ગામમાં એક વિદ્વાન પંડિતજી રહેતા હતા. તેમણે દરેક વિષયમાં ઘણું શિક્ષણ મેળવ્યું હતું. તેને પોતાના જ્ઞાન અને શિક્ષણ પર ખૂબ ગર્વ હતો. તે દરેક જગ્યાએ પોતાના જ્ઞાનનો ઘોષણા કરતો હતો. તે પોતાના વખાણના પૂલ બાંધતો હતો. જેઓ તેમના કરતા ઓછા જાણકાર હતા તેઓનું અપમાન કરવામાં આવ્યું. તેમને ટોણા મારવા માટે વપરાય છે. તેણે પોતાની જાતને તેના કરતા સારી સાબિત કરી.

Advertisement

જ્યારે પંડિતજીની હોડી નદીની વચ્ચે પડી ગઈ હતી.એક દિવસ પંડિતજીને કોઈ અંગત કામ માટે બીજા ગામમાં જવાનું થયું. પણ રસ્તામાં એક નદી હતી. તેથી તેણે હોડી લીધી. તેણે નિરાંતે નિસાસો નાખ્યો અને હોડીમાં બેસી ગયો. બોટમેન ખૂબ જ સાદો માણસ હતો. હોડીમાં બેઠા ત્યારે પંડિતજીનું અભિમાન તેમના પર હટી ગયું. તેણે નાવિકને પૂછવાનું શરૂ કર્યું, તમે ક્યાં સુધી શિક્ષણ મેળવ્યું છે? આના પર નાવિકે કહ્યું, પંડિતજી, મેં થોડું વાંચ્યું છે. આનાથી વધુની જરૂર નહોતી. વ્યવસાયમાં રોકાયેલા અને બીજું શું?

આના પર પંડિતજી સડેલું મોઢું કરવા લાગ્યા. પછી ગર્વથી પૂછ્યું, તમને વ્યાકરણનું કોઈ જ્ઞાન છે? નાવિકે માથું હલાવ્યું નહીં. પંડિતજીએ ફરી કહ્યું હે ગવાર. તમે વ્યાકરણ પણ નથી વાંચ્યું? તેણે ફક્ત તેનું અડધું જીવન ગુમાવ્યું. પછી પંડિતજીએ ઊંચા અવાજે પૂછ્યું, ભૂગોળ, ઈતિહાસ તો હશે જ? નાવિક ફરી બોલ્યો નહિ. આના પર પંડિતજીએ તેમનું અપમાન કર્યું અને કહ્યું કે અરે, તો તમારું આખું જીવન વ્યર્થ ગયું. તેને પોતાના પર ગર્વ થયો અને કહ્યું, મારી તરફ જુઓ, મેં જીવનનો સારો ઉપયોગ કર્યો છે. ઘણું જ્ઞાન મેળવ્યું.

પંડિતજીની વાત સાંભળીને નાવિક કંઈ બોલ્યો નહિ. બસ માથું નમાવતું રહ્યું. થોડી વાર પછી જોરદાર પવન ફૂંકાવા લાગ્યો. નદીના મોજા ઉછળવા લાગ્યા. હોડી લહેરાવા લાગી. આ જોઈ પંડિતજી ધ્રૂજવા લાગ્યા. નાવિકે કહ્યું, પંડિતજી, તમે તરવું જાણો છો? પંડિતજીએ ભયભીત થઈને કહ્યું, ના, આવ. આના પર નાવિક હસ્યો અને કહ્યું,અરે, હવે તમારે મદદ માટે વ્યાકરણ, ઇતિહાસ, ભૂગોળને બોલાવવા પડશે. કારણ કે આ હોડી હવે ડૂબી જવાની છે.

નાવિકના આ શબ્દો સાંભળીને પંડિતજીનો ભય સાતમા આસમાને પહોંચી ગયો. જોકે નાવિક સમજદાર હતો. આવા તોફાનમાં પણ તે કોઈક રીતે હોડીને કિનારે લાવ્યા. હવે પંડિતજીને હોડીમાંથી નીચે ઉતરતા જ પોતાની ભૂલનો અહેસાસ થયો. તેઓ સમજી ગયા કે જ્ઞાન નાનું હોય કે મોટું, તે ઉપયોગી છે. પછી તે ઇતિહાસ, ભૂગોળનું જ્ઞાન હોય કે સ્વિમિંગ અને બોટિંગનું જ્ઞાન હોય.

વાર્તામાં સિખ.આપણે ક્યારેય કોઈને તેના સ્ટેટસ કે જ્ઞાનના આધારે નીચું ન કરવું જોઈએ. તેમ જ, તમારા જ્ઞાનની બડાઈ ન કરો. દરેક વ્યક્તિમાં કોઈને કોઈ ટેલેન્ટ હોય છે અથવા કંઈક વિશેષનું જ્ઞાન હોય છે. તે જ સમયે, દરેક વ્યક્તિમાં કોઈને કોઈ ઉણપ હોય છે. એટલા માટે દરેકને સમાન રીતે જોવું જોઈએ.

Advertisement